artikel

77 fabels en feiten over onze voeding *

Voedingswetenschap

77 fabels en feiten over onze voeding *

Is suiker verslavend? Vergroot melk de kans op kanker? Is James Bond een alcoholist? Is dierlijk eiwit beter dan plantaardig eiwit? Zijn E-nummers gevaarlijk? In zijn boek ‘77 fabels en feiten over onze voeding’ bestrijkt auteur Hans Kraak een breed scala aan onderwerpen op het gebied van voeding en gezondheid.

‘Hoezeer de jonge voedingswetenschap zich sinds de vorige eeuw ook heeft ontwikkeld, sommige opvattingen over ons eten zijn in de loop der jaren verworden tot een mythe, fabel of waarschijnlijk klinkend verhaaltje waarvan de onderbouwing door voortschrijdend inzicht redelijk achterhaald is. Toch blijven ze een eigen leven leiden als een soort volkswijsheden. In dit boek behandel ik  77 voedingsissues die regelmatig ter discussie staan’, vat Hans Kraak de aanleiding voor zijn boek samen.

Het idee om de fabels rond voeding aan te pakken ontstond in de vergadering van de redactieadviesraad van Voeding Nu. ‘We wilden aanvankelijk een serie voor het magazine maken toen publieksuitgeverij Lias bij de uitgever van Voeding Nu aanklopte; zij wilde een populair wetenschappelijk boek over voeding uitgeven. Een plus een is twee: binnen de gelederen van Voeding Nu is in de loop der jaren veel kennis over voedingsonderwerpen vergaard, waarom zouden we die niet delen met een breder publiek.’

Kraak wil met zijn boek een kompasfunctie bieden aan de lezer die geconfronteerd wordt met een wirwar aan berichten over voeding, waardoor door de bomen het bos niet meer te zien is. Om deze reden wordt in het eerste hoofdstuk ruim aandacht besteed aan de totstandkoming van voedingsinformatie en de werkwijze van de voedingsvoorlichting. ‘Ik leg dit uit zodat de lezer de voedingsinformatie beter in perspectief kan zetten. Waarom gaan voedingsvoorlichters bijvoorbeeld niet mee met hypes?’

Je kunt er ook voor kiezen alle fabels en/of feiten afzonderlijk te lezen. De fabels en feiten in de overige zes hoofdstukken zijn gerelateerd aan hoofdonderwerpen waarover de lezer ook wat basiskennis krijgt voorgeschoteld en gaan onder andere in op: koolhydraten, eiwitten, vetten, vitamines, mineralen, functionele voedingsmiddelen, E-nummers, gezond drinken en voedselproductie en -bereiding.

Demoniseren
‘Wat ik vaak zie gebeuren, is dat voedingsmiddelen of ingrediënten worden gedemoniseerd’, vervolgt Kraak. ‘Neem suiker, tarwe of E-nummers. Ze  worden regelmatig als giftig afgeschilderd. Uiteindelijk is alles giftig, water ook, het ligt aan de dosis waarin je een en ander inneemt, maar het is onzinnig om ingrediënten die op zichzelf in een gezond voedingspatroon kunnen passen, als gif te  bestempelen. Door steeds te wijzen op de negatieve aspecten van enkele voedingsmiddelen of ingrediënten ontstaat een eenzijdig beeld en wordt het probleem van een ongezonde voeding buiten de persoon zelf gelegd. De voedingsgoeroes anno nu lijken wel veranderd in de strenge diëtist of voedingsvoorlichter van de jaren vijftig, die met het opgeheven vingertje vertelde wat wel en niet mocht. Ze doen er zo mogelijk nog een schepje bovenop in wat je niet zou mogen. Ik noem het tendentieuze bangmakerij die nergens voor nodig is. Met de juiste informatie kun je als consument een gezonde keuze maken, dat is veel uitdagender dan vitten op een E-nummer, suiker- of tarwekorrel.’

De lezer krijgt in het boek van Kraak een genuanceerd beeld van de discussie die er is rond veel voedingsonderwerpen. De informatie is gestoeld op de laatste wetenschappelijke inzichten die mede gecontroleerd is door verschillende deskundigen uit de kring van Voeding Nu. ‘Ik heb in mijn boek ook geput uit het rijke historische archief van Voeding Nu. Bij de behandeling van sommige fabels blik ik soms terug op het historische materiaal als dat relevant is. Zo was de vraag of dierlijk of plantaardig eiwit beter is al vanaf de ontdekking van de eerste proteïne door de Nederlander Gerrit Jan Mulder in discussie, bijna 200 jaar geleden. Of als het gaat over de ontdekking van de eerste vitamine, B1, door Christiaan Eijkman, die er de Nobelprijs voor kreeg. Mooi toch dat twee Nederlanders aan de wieg stonden van zulke belangrijke voedingsstoffen.’

Titel: 77 Fabels en feiten over onze voeding
Auteur: Hans Kraak
Prijs: € 17,95
Omvang: 224 pagina’s
ISBN: 978 90 8803 0475
Uitgever: Lias/MYbusinessmedia
Ook als e-book verkrijgbaar
(978 90 8803048 2)

Dit artikel verscheen in Voeding Nu nummer 3/4 van maart/april 2014 op bladzijde 21

Reageer op dit artikel