artikel

GoodBite: ‘Binding en smaak waren uitdaging bij notenballetjes’

Voedselproductie

GoodBite: ‘Binding en smaak waren uitdaging bij notenballetjes’

Ondernemer Henk Schouten liet in het familiebedrijf Schouten vanaf 1990 een andere wind waaien. Na jarenlange internationale handel in plantaardige eiwitbronnen ging het bedrijf zich als eerste Nederlandse partij toeleggen op het ontwikkelen, produceren en verkopen van vleesvervangers.

Het familiebedrijf Schouten uit Giessen (Noord-Brabant) pionierde in de jaren negentig al met een hamburger, groenteschijf en Javaanse schijf als vleesvervangers van Hollandse komaf. In die tijd waren naast tofu en tempé alleen de buitenlandse vleesvervangers van Quorn en Tivall uit respectievelijk Engeland en Israël op de Nederlandse markt. Inmiddels levert het bedrijf zijn 25 vleesvervangers zowel aan supermarkten als B2B tot over de Europese grenzen onder private-label.

De productie wordt elders uitbesteed, maar de breinen achter de producten, de logistiek en marketingafdeling bevinden zich in het Brabantse plaats Giessen, gelegen tegen de afgedamde Maas, waar de familie Schouten twee generaties terug al een bakkerij had. In hetzelfde pand is Nutrilab B.V. te vinden, een gespecialiseerd laboratorium op het gebied van voedselveiligheid. Het werkt samen met het familiebedrijf.

Ondernemer Henk Schouten staat anno 2017 aan het roer van het bedrijf, met zoon Wouter Schouten als productontwikkelaar en zoon Peter Schouten als commercieel directeur. Eigenlijk behoren alle soorten bedrijven die iets met vlees produceren en oog hebben voor de opkomende rol van het vegetarisme tot hun klantenkring. Ook zorginstellingen, BBQ-specialisten, cateraars en individuele supermarkten nemen producten bij hen af.

 

Impuls plantaardige proteïnen

Het bedrijf is aangesloten bij het IMVO-convenant, dat als doel heeft plantaardige eiwitten beter beschikbaar en aantrekkelijker te maken. Ook maakt Schouten deel uit van de Green Protein Alliance: een samenwerkingsverband van retail, horeca en andere voedingsproducenten dat een markt wil creëren waarin producten met plantaardige proteïne een vanzelfsprekende keuze zijn. ‘De laatste jaren zien wij de markt veranderen’, vertelt marketingmanager Mark van Noorloos. Waar tien tot vijftien jaar geleden vooral vanuit ethische overwegingen vleesvervangers op tafel werden gezet, streven  flexitariërs en veganisten naar een gezond, gevarieerd dieet en een gezond milieu. ‘Naast de Frankfurter, hamburger en de rookworst hebben wij ook falafelburgers, linzenburger en een notenburger om in te spelen op deze health trend’.

 

Notenballetjes

De notenballetjes van Schouten zijn dit jaar genomineerd voor de Jaarprijs Goede Voeding. De balletjes met zes verschillende notensoorten zijn een lijnextensie van de notenburger die werd geïntroduceerd in 2010. Hoewel noten prijzig zijn, is de notenburger stabiel in de verkoop. De notenrijke producten bieden als vleesvervanger of snack een gemakkelijke manier om dagelijks vijftien gram noten te eten.

‘Voor noten is destijds gekozen wegens onze drang naar innovatie’, legt Van Noorloos uit. ‘Bovendien geven noten een crunch en bite aan de vleesvervanger en nu blijkt deze keuze ook nog eens mooi aan te sluiten op de Schijf van Vijf.’ Destijds, en nu nog, liggen de schappen allesbehalve vol met notenproducten. Dit is wel te verklaren door het contaminatiegevaar voor personen met een notenallergie.

 

Volwaardige vervanger

Het eiwit in de balletjes (negen procent) wordt geleverd door soja, tarwe, kippenei en voor een klein deel door de noten. Het product is verrijkt met 7 milligram ijzer en 0,8 microgram vitamine B12, om als volwaardige vleesvervanger te dienen voor diegenen met een plantaardig dieet. Productontwikkelaar en oprichterszoon Wouter Schouten legt uit waarom is gekozen voor kippeneiwit. ‘Uitdagingen bij productontwikkeling zijn toch wel de smaak en binding van de producten. Je wilt een product maken dat niet korrelig is van structuur; eiwit uit ei werkt als bindmiddel en is lastig te vervangen door een plantaardig eiwit. Omdat wij in onze producten zo weinig mogelijk onnodige hulpstoffen willen gebruiken en om de smaak te bewaren, gebruiken wij kippeneiwit dat afkomstig is van kippen met vrije uitloop.’

 

Kijk op de toekomst

Omdat de balletjes snel een verzadigd gevoel geven, wordt momenteel gekeken of ze kleiner gemaakt kunnen worden: van 17 naar 10 gram per balletje. Ook is het bedrijf bezig met mogelijkheden voor zoutverlaging. De linzenburger is sinds 2016 veganistisch en wie weet volgen er meer van dergelijke producten in de toekomst. De vleesvervangers liggen in de schappen van Jumbo, Deen, Sligro, Coop Nijmegen, Spar Rijswijk en enkele biologische speciaalzaken.

 

Hans Dagevos,

Consumptiesocioloog Wageningen University & Research (Foto 3)

Noten blijven nogal ondergeschoven in ons voedselpakket. We zouden er volgens die jongste Richtlijnen eigenlijk dagelijks 15 gram van mogen eten. We eten noten met name tijdens het ontbijt of als borrelsnack. De notenballetjes van GoodBite helpen wellicht hier wat verandering in te brengen. Al vermoed ik wel dat het nog niet zo gemakkelijk zal zijn om ze als alternatief voor vlees of vis tijdens de warme maaltijd te positioneren. Als plantaardige vervanger van vlees of vis kunnen ze helpen om ons dieet meer plantaardig te maken, zoals de Richtlijnen en de Schijf ambiëren. Daarnaast vind ik het heel positief dat noten hier de basis zijn van het product. Behalve de notenburger ken ik eigenlijk niet zoveel producten van dit soort. Tegelijkertijd denk ik dat de mogelijkheden van noten voor andere productvarianten niet zo groot zijn. Na de burger en de bal op basis van noten is misschien nog het notenworstje een optie, maar de mogelijkheden zouden daarna weleens uitgeput kunnen zijn.

 

Wendy Walrabenstein,

Zelfstandig diëtist, gespecialiseerd in plantaardige voeding (Foto 4)

Allereerst komen de notenballetjes over als een aantrekkelijke vleesvervanger. Het product levert 270 kilocalorieën per portie, uitgaande van 85 gram product per persoon en geen gebruik van bereidingsvet. Van de kilocalorieën is 62% afkomstig uit vet, dat is aan de hoge kant. Daar staat tegenover dat het natuurlijk goede vetten zijn. De hoeveelheid eiwit per honderd gram balletjes is vergeleken met vlees niet hoog (19 gram per 100 gram), maar niet gek voor een gemiddelde vleesvervanger. Ter vergelijking: kaasburgers bevatten 15, maïsburgers 10 en vegetarische satéballetjes 20 gram eiwit per 100 gram product. De gebruikte typen eiwit zijn dierlijk en plantaardig: kippeneiwit en soja-eiwit. Dat vind ik wel jammer. Waarom is er niet gekozen voor uitsluitend plantaardige eiwitbronnen en wordt soja niet eens vervangen door lupine of erwten? Ook zijn de balletjes erg zout (1,63 g/100 g). Tot slot nog een positief punt: de balletjes zijn rijk aan een mooie diversiteit gemengde noten en zijn ook zeker geschikt als vegetarische snack.

Foto's

Reageer op dit artikel