artikel

Je hebt gehakt, kip, vis en Pulled Oats

Voedselproductie

In Finland was Pulled Oats meteen na introductie een hit. Het begon als proef in 2015 in een supermarkt in Helsinki, waar de mensen ervoor in de rij stonden na uitlevering. Nu is het overal in Finland verkrijgbaar. Sinds deze zomer is het product op basis van haver, tuinbonen en erwten ook te vinden in de schappen van de Nederlandse supermarkt.

Je hebt gehakt, kip, vis en Pulled Oats

‘Alles was destijds pulled’, verhaalt de Finse levensmiddelentechnoloog Reetta Kivelä die het product in enkele jaren ontwikkelde, ‘pulled chicken, pulled pork, pulled meat.’ Ze werd tot de ontwikkeling van Pulled Oats aangespoord door haar (school)vriendin Maija Itkonen, die ontwerpster is en inmiddels haar compagnon. Waarom is alles wat geen vlees is een vleesvervanger, waarom zijn er geen opzichzelfstaande producten, vroeg Itkonen zich af. En waarom zou haar vriendin, die als technoloog promoveerde op haver, geen nieuw product kunnen maken op basis van haver?

Voedingskundig verantwoord

Vanuit het idee iets helemaal nieuws te maken, pakte Kivelä de handschoen op. ‘We waren op zoek naar een structuur die zou kunnen dienen als het hoofdonderdeel van een maaltijd’, licht ze toe. ‘We wilden een maaltijdingrediënt maken, een nieuwe eiwitstructuur met een lekkere bite, die ook nog voedingskundig verantwoord is, en alle essentiële aminozuren, vitamines en mineralen bevat.’ Het werd Pulled Oats, gemaakt op basis van de hele haverkorrel, erwten en tuinbonen. ‘Naast het mondgevoel vonden we de voedingswaarde belangrijk. Door granen en peulvruchten te combineren, een oude wijsheid, krijg je in een keer veel van de dagelijks benodigde voedingstoffen binnen’, zegt Kivelä. ‘Het havermeel en de stukjes haver zorgen voor de bite.

Ook hebben we gekeken naar de verteerbaarheid. We kunnen met het product tal van toegestane voedings- en gezondheidsclaims maken, maar dat doen we bewust niet: we willen het graag introduceren als een nieuwe vorm van proteïne, als ingrediënt voor de hoofdmaaltijd. Het liefst etaleren we het dan ook niet als vleesvervanger of als alternatief voor vlees, maar als opvolger voor vlees, al hebben we er – eerlijk gezegd – ook nog geen beter woord voor; na gehakt, kip en vis is er ook Pulled Oats. De ervaring leert dat consumenten het gemakkelijk inzetten in plaats van vlees, kip of vis, in de foodservice en horeca zien we dat er wat meer mee wordt geëxperimenteerd als ingrediënt. De consumentenmarkt is nog niet zo ver.’

Biodiversiteit

Met het product hopen de uitvinders de biodiversiteit te bevorderen. Enerzijds doordat er minder vlees gegeten wordt, wat duurzamer is, anderzijds door het gebruik van andere gewassen, anders dan die van de monoculturen. ‘Het is niet alleen een verhaal, we willen ook de beste zijn en de wereld beetje bij beetje kunnen veranderen, maal voor maal’, aldus Kivelä.

Bij de ontwikkeling van hun product maakten Kivelä en Itkonen nog gebruik van het gehuurde levensmiddelenlab van de Universiteit in Helsinki. Inmiddels hebben ze hun eigen testunits binnen het platform Perfect Protein. ‘Pulled Oats is ons eerste product, maar er kunnen er nog meer volgen.’ Het Zweedse levensmiddelenbedrijf Paulig nam een meerderheidsbelang (51 procent) in het bedrijf, waardoor producten doorontwikkeld kunnen worden voor markten buiten Finland.

Uitdagende markt

Nederland is de eerste consumentenmarkt buiten Finland die het product in de supermarktschappen heeft liggen onder de merknaam Gold&Green, later volgt Groot-Brittannië. ‘Dat komt doordat de Nederlandse markt ver ontwikkeld is op het terrein van plantaardige producten’, zegt Kivelä. ‘Eigenlijk zijn ze hier verder dan in Finland zelf. Er is al veel concurrentie en daardoor ook een uitdagende markt’. Pulled Oats is verkrijgbaar bij Albert Heijn, in de smaken ‘Naturel’ en ‘Tomaat’ voor een adviesprijs van 2,99 euro voor een verpakking van 175 gram. Het product bevat 30 gram eiwit per honderd gram product.

Lobke Faasen, “plantaardig” diëtist

‘De verpakking vertelt dat Pulled Oats een traditioneel Scandinavisch recept is van vermalen haver, tuinbonen en erwten die vervolgens worden gekneed en gebakken. Hoe dit product gegeten moet worden, is helaas niet vermeld. Hoe ik het kan gebruiken is me daarom ook niet direct duidelijk. Op basis van het uiterlijk lijkt dit een plantaardig alternatief voor rulgehakt, maar de naam wekt juist de indruk dat het een vervanging is voor pulled pork of pulled chicken. Op de voorkant wordt wel een serveertip afgebeeld. Maar ik weet in eerste instantie niet of ik hier nu noedels of spaghetti zie. Er is wel een recept uitgewerkt aan de binnenkant van de kartonnen wikkel, maar dat ziet iemand in de supermarkt natuurlijk niet.

Ik, als creatieve, hobbykokende en nieuwsgierige consument, wordt dan extra getriggerd om te gaan experimenteren en de Pulled Oats juist in mijn mandje te gooien. Maar ik kan me voorstellen dat een consument die zoekt naar een kant-en-klaar plantaardig alternatief voor gehakt eerder het duidelijk herkenbare vegetarische rulgehakt zal kiezen.

Het product bevat slechts vijf ingrediënten: haver, erwteneiwit, tuinbooneiwit, koolzaadolie en zout. Aangezien de meeste kant-en-klare vleesvervangers juist een heel lange ingrediëntenlijst hebben, zijn de Pulled Oats absoluut één van de puurdere. En ook het zoutgehalte van de Pulled Oats is met 1 gram zout per 100 gram vele malen lager dan dat van de meeste kanten-klare vleesvervangers. Overigens proefde ik dit ook direct toen ik de Pulled Oats in pure vorm (dus niet verwerkt in een gerecht) aan een smaaktest onderwierp: veel smaak zit er namelijk niet aan. De bite vind ik daarentegen wel heel erg overeenkomen met rulgehakt, een vegan gehakt. Ik vind deze persoonlijk zelfs beter dan die van het vegetarische rulgehakt wat onder de naam rulgehakt wordt verkocht. Deze heeft namelijk vaak een erg korrelige en droge structuur.

De Pulled Oats zijn veel sappiger en vleziger. En dat is eigenlijk veel belangrijker dan de smaak. In een spaghetti bolognese die lekker met Italiaanse kruiden, paprikapoeder en peper op smaak wordt gebracht, of een chili sin carne die rijk is aan komijn, chilipoeder en andere lekkere kruiden neemt de Pulled Oats heerlijk alle smaken op en voegt het tegelijkertijd aan het gerecht de rulstructuur toe.’

Wij zijn fan

Vier masterstudenten van Maastricht University, Nienke van Lokven, Ilse van Lier, Vera van der Ham en Laura van Boekel, ontwikkelden zelf een kwark op basis van haver: Oat it. Wat vinden zij van dit product? Een gezamenlijke reactie. ‘Dat haver lekker is, dat wisten wij natuurlijk al. Dat het vele gezondheidsvoordelen heeft, is voor ons ook niet onbekend. Maar dat het ingezet kan worden als variant op de pulled chicken, daar hadden wij nog niet eerder van gehoord! Proberen dus: Pulled Oats.

Het eerste wat ons opvalt als we de verpakking van de naturelvariant bekijken, is dat er slechts enkele ingrediënten op de lijst staan. Het product bestaat voor een groot deel uit eiwit (30 gram per 100 gram!) dat afkomstig is van haver, erwten en tuinbonen. Door deze hoofdbestanddelen bevat het ook een aantal vezels en ijzer, waarvan het laatste vooral voordelig is voor vegetariërs en veganisten.

Het aantal calorieën per portie is ook prima: per 70 gram (1 portie) bevat het zo’n 150 calorieën, wat een stuk lager is dan andere vleesvervangers. Nu de smaak nog. We besluiten om een variant van nasi te maken met verschillende groenten en natuurlijk de pulled oats. En dat valt ons absoluut niet tegen! De structuur van de pulled oats heeft veel weg van vlees. Bovendien is de smaak van de nasikruiden goed in de oats getrokken. Wij zijn fan van deze naturelvariant.’

Reageer op dit artikel