nieuws

Extra inspanningen noodzakelijk voor duurzaam voedselsysteem

Voedselproductie

Extra inspanningen noodzakelijk voor duurzaam voedselsysteem

Willen we het voedselsysteem echt verduurzamen, dan is een geïntegreerde aanpak nodig gericht op bescherming van natuurlijke hulpbronnen. Dat gaat dan verder dan de huidige veelheid van losse maatregelen en initiatieven van overheden en partijen als supermarkten, restaurants en de voedingsmiddelenindustrie. Dit is een van de conclusies van het rapport Food systems and Natural Resources van het International Resource Panel van UNEP (United Nations Environment Programme).

Aan het rapport leverde het Nederlandse Planbureau voor de Leefomgeving een belangrijke bijdrage. Het PBL is het nationale instituut voor strategische beleidsanalyses op het gebied van milieu, natuur en ruimte. Het rapport Food systems and Natural Resources is vandaag gepresenteerd tijdens de tweede United Nations Environment Assembly bijeenkomst in Kenia.

Niet duurzaam
Volgens het rapport wordt veel land nu niet duurzaam beheerd en gaat de voedselproductie gepaard met een groot aantal milieuproblemen, zoals biodiversiteitverlies en de uitstoot van broeikasgassen. Met een toenemende welvaart en een groei van de wereldbevolking naar ruim 9 miljard in 2050 neemt de druk op de natuurlijke hulpbronnen toe. Deze hulpbronnen zijn noodzakelijk om toekomstige generaties te voorzien van voedsel.

Wereldwijde ontwikkelingsdoelen
Duurzame voedselsystemen staan dan ook centraal in de mondiale duurzame ontwikkelingsagenda voor 2030, waarin het draait om bescherming van natuurlijke hulpbronnen het het duurzaam beheren en efficiënt gebruiken ervan. Maar op dit moment gebeurt dit niet, zo meldt UNEP: bodems worden vaak niet duurzaam beheerd en de zeeën en oceanen worden sterk overbevist. Van de totale hoeveelheid stikstof en fosfor die via kunstmeststoffen in de landbouw wordt gebruikt, eindigt slechts 15-20 procent op het bord van de consument. De rest komt grotendeels in het water en de bodem terecht, wat onder andere leidt tot watervervuiling. De wereldwijde voedselproductie is bovendien verantwoordelijk voor circa 24 procent van de uitstoot van broeikasgassen.

Voedselverspilling
Er zijn volgens het UNEP-rapport veel mogelijkheden om natuurlijke hulpbronnen efficiënter en duurzamer te beheren. Aan de productiekant zijn dit onder andere een goed bodembeheer, verhoging van de gewasproductie (zonder hogere milieubelasting) en het sluiten van mineralenkringlopen. Vooral in ontwikkelingslanden zijn hiervoor forse investeringen in landbouw, scholing en infrastructuur nodig.

Consumptie
Aan de consumptiekant gaat het om het verminderen van voedselverspilling, het tegengaan van overconsumptie en een betere balans tussen het consumeren van plantaardige en dierlijke producten. Verandering van consumptie kan ook bijdragen aan een betere gezondheid.

Geïntegreerde aanpak
Veel van deze losse maatregelen zijn weliswaar bekend, maar het rapport laat het belang zien van een geïntegreerde aanpak. Het mondiale beleid, zowel in westerse landen als in ontwikkelingslanden, richt zich tot nu toe vaak direct op boeren en vissers.  Juist de boeren en vissers weten vaak goed hoe het beter kan, maar het ontbreekt hen aan de financiële mogelijkheden om dit te realiseren. Partijen als supermarkten, restaurants en de voedingsmiddelenindustrie nemen een krachtige positie in tussen consument en voedselproducent. Hierdoor zijn ze in staat een belangrijke bijdrage te leveren aan een duurzamer en efficiënter gebruik van natuurlijke hulpbronnen, zoals in Nederland ook al soms gebeurt. Ook nationale en lokale overheden kunnen veel doen, variërend van goede wet- en regelgeving en beprijzing van milieudruk tot aan onderwijs en voorlichting gericht op gezonde en duurzame voedselkeuzes.

Reageer op dit artikel