nieuws

Questionmark: Remia verslaat Jumbo in suiker- en zoutreductie ketchup

Voedselproductie

Questionmark: Remia verslaat Jumbo in suiker- en zoutreductie ketchup

Tomatenketchup kan een product zijn met verborgen suikers, zo blijkt uit een recente vergelijking van het ketchupaanbod in de Nederlandse supermarkt door Questionmark. Remia kwam als één van de besten uit de bus, terwijl Jumbo onderaan bungelt.
Voeding Nu vroeg hen naar hun inspanningen op het gebied van suiker- en zoutreductie. “Het is een ongeschreven regel in de voedingsindustrie weinig te vertellen over hoeveelheid glucose-fructosestroop.”

Negen van de vierentwintig onderzochte tomatensauzen bestaan voor meer dan een vijfde uit suikers. De eerste plek is weggelegd voor Tons ongezoete ketchup. Sauzenmaker Remia is in de ketchupwijzer terug te vinden op de derde plek.

Het contrast met hekkensluiter Jumbo is groot. De tomatenketchup van de supermarktketen bevat bijna dubbel zoveel zout (2,1 g per 100 g saus) en bestaat voor bijna een kwart uit koolhydraten (23,5 g per 100 g), waaronder toegevoegd bietsuiker.

In de productvergelijking van Questionmark wegens het zoutgehalte en koolhydraatgehalte ieder voor 45 procent mee in de beoordeling, gevolgd door 10 procent voor het dragen van het biologische keurmerk.

Ketchups voldoen aan richtlijnen Voedingscentrum

Het Voedingscentrum geeft als richtlijn voor rode sauzen (curry en ketchup) dat het minder dan 0,2 g natrium per portie (1,3 g natrium/100 g, dus 3,25 g zout/100 g mag bevatten. Iedere ketchup voldoet aan deze richtlijnen van het Voedingscentrum.

Producten met het minste zout kregen geen punten en de saus met het meeste zout ontving 4 punten, aldus Questionmark. De andere kregen een afgeronde score tussen de 0 en 4, afhankelijk van hun hoeveelheid zout.

Remia: suiker- en zoutreductie rode draad

De ketchup van Remia scoorde goed, omdat deze per 100 g ketchup 1,1 g zout en 9,6 g suikers bevat.

Bart Eikelboom, R&D-manager bij derdeplekwinnaar Remia, is blij met de aandacht omtrent de score voor Remia’s ketchup maar geeft aan deze goed scorende receptuur al sinds 2010 op de markt is. Het belang van suiker- en zoutreductie loopt als een rode draad door Remia’s proces van productontwikkeling. Zo streefde de sauzenfabrikant er enkele jaren geleden naar de ketchup aan het in 2006 gepresenteerde Ik Kies Bewust-logo (later: “het Vinkje”) te laten voldoen. Minister Edith Schippers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport kondigde eerder dit jaar aan te stoppen met het Vinkje.

Geen uitspraak over glucose-fructosestroop

Remia ketchup wordt gezoet met glucose-fructosestroop, acesulfaam-K en aspartaam. De overige suikers worden bijgedragen door de tomatenpuree: 140 g verse tomaten per 100 g saus op basis van 5% droge stof, legt Eikelboom uit.

Zoals bij vele bedrijven in de voedingsindustrie is niet duidelijk hoeveel van de totale hoeveelheid koolhydraten geleverd wordt door toegevoegde suikers. Over de precieze hoeveelheid glucose-fructosestroop kan Eikelboom geen uitspraak doen. Volgens hem zijn meerdere voedingsbedrijven daar terughoudend in, een soort onbeschreven regel.

’Kruidenpakket en umamismaak zijn key’

De receptuur van de ketchup behoeft volgens productontwikkelaar Eikelboom relatief weinig suikers en zout, vanwege de smaakcreatie door het gebruik van het kruidenpakket en de umamismaak. De kruiden versterken het zout. De combinatie van deze twee elementen met bijdragen van de zoetstoffen acesulfaam-K en aspartaam zorgen voor een ideale combinatie.

Niet doorslaan naar pastasaus

De gebruikte hoeveelheid tomaat per 100 gram saus voor de tomatenpuree is volgens Eikelboom de optimumhoeveelheid, die ervoor waakt dat de ketchup qua smaak en structuur niet aandoet als een pastasaus. “Bovendien krijg je dan ongewenste suikers uit de tomaat cadeau”, aldus Eikelboom.

Ongejodeerd zout en dieetzouten

Remia’s ketchup bevat 1,1 g zout per 100 g product en scoort hiermee hoog, omdat de hoogste hoeveelheid 3,2 g bedraagt, gevonden in Byodo’s tomatenketchup.

Remia’s ketchup wordt gezouten met, in volgorde van hoeveelheid, dieetzouten (kaliumchloride en magnesiumchloride) en ongejodeerd zout. Waar andere ketchupfabrikanten volgens Eikelboom gejodeerd zout gebruiken, geeft hij aan dat het door hen gebruikte, reguliere zout niet standaard jodium bevat.

Jumbo pakt uitkomsten op

Onderaan de lijst ketchups is het Jumbohuismerk te vinden. Laura Valks-Piessens, corporate communications-medewerkster bij Jumbo, geeft aan kennis te hebben genomen van de uitslagen van het onderzoek van Questionmark. Jumbo betreurt het dat hun huismerk-ketchup onderaan de lijst is geëindigd.

Ze zegt dat Jumbo continu bezig is het huismerkassortiment gezonder te maken. “Bij het vernieuwen van bestaande producten wordt sterk gelet op het terugdringen van de hoeveelheid suiker, zout en verzadigde vetten in producten. Jumbo zal de uitkomst van dit onderzoek daarin ook zeker meenemen”, aldus Valks-Piessens. Over concrete doelstellingen kon ze geen uitspraak doen.

Anti-verspillingsketchup onderbelicht

Valks-Piessens haalt graag Jumbo’s vérse ketchup aan, die de supermarktketen in samenwerking met de Verspillingsfabriek heeft geïntroduceerd.

“Niet in dit onderzoek meegenomen is onze verse ketchup met 70% minder suiker en 64% minder zout dan onze reguliere huismerkketchup. Ook bestaan deze ketchups uit minimaal 70% verse ‘geredde’ tomaat, waarmee we ook invulling geven aan onze ambitie om de voedselverspilling in de keten terug te dringen.”

Biologisch en gezond

Dertien van vierentwintig sauzen zijn biologisch. Dit is volgens Questionmark een opvallend hoog percentage in vergelijking met andere productgroepen.

Biologisch blijkt niets te zeggen over de gezondheid van een product, zo blijkt uit de vergelijking. Zo bevat de saus van het biologische Byodo met 3,2 gram het meeste zout per 100 gram en voldoet maar net aan de richtlijnen goede voeding van de Gezondheidsraad. Ook de ketchup van Zeisner springt negatief in het oog met 33,1 gram suiker per 100 gram.  

Voedingscentrum over ketchupconsumptie

Ketchup valt sowieso niet binnen de Schijf van Vijf. Wel kan het onderdeel zijn van je ‘wekelijkse keuze’. Over de hoeveelheid suikers in rode sauzen doet het Voedingscentrum geen aanbevelingen maar wel over zoutgehalte.

Een rode saus zoals ketchup valt binnen de wekelijkse keuze wanneer het per portie minder dan 0,2 gram natrium bevat. Geen van de onderzochte sauzen overschrijdt deze norm.  

Verwarring portiegrootte

Omdat er nog geen heldere normen bestaan voor het omschrijven van een portie kan het Voedingscentrum haar gezondheidsrichtlijnen nog niet toepassen op individuele producten. De reden voor het ontbreken van normen is dat er nog geen consensus bestaat tussen producenten over hoe groot een portie dient te zijn.

Portiegrootte zelf bepaald

Questionmark wilde niet langer wachten op een officiële richtlijn, juist omdat blijkt dat consumenten bij het kiezen van ongezonde producten advies kunnen gebruiken. Daarom baseren zij de portiegroottes op die van de voedingsindustrie zelfdie op Europees niveau zijn vastgelegd.

Questionmark houdt voor een portie ketchup 15 gram aan. Op basis van deze bepaalde hoeveelheid kan Questionmark wél de richtlijnen van het Voedingscentrum toepassen.

“Aangezien je vaak meer ketchup op je bord spuit dan de genoemde 15 gram is een saus met minder zout het overwegen waard”, aldus Questionmark.

Toelichting vergelijking

De ketchupwijzer is gebaseerd op de etiketinformatie van ketchups uit het assortiment van Albert Heijn, Jumbo, Ekoplaza en Plus. Questionmark is uitgegaan van een gemiddelde dichtheid van ketchup van 1,14 gram/ml en heeft dit omgerekend naar g/100g, om productvergelijkingen mogelijk te maken.

Reageer op dit artikel