nieuws

‘Het wordt tijd dat het gecombineerde effect van bestrijdingsmiddelen wordt onderzocht’

Voedselproductie

‘Het wordt tijd dat het gecombineerde effect van bestrijdingsmiddelen wordt onderzocht’

Onlangs berichtte Trouw dat aardbeien zes keer giftiger zijn dan andere fruitsoorten door een ‘cocktaileffect’ van bestrijdingsmiddelen. Daarin komt de vraag naar voren of een combinatie van resten gewasbeschermingsmiddelen een ander effect kan hebben dan de individuele residuen afzonderlijk. Voeding Nu vroeg verschillende partijen om een reactie, waaronder het Voedingscentrum, Hero en het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen. Het GroentenFruit Huis geeft aan het standpunt van het Voedingscentrum niet te begrijpen.

Cijfers uit steekproeven van De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) geven volgens voedselveiligheidsexpert Wieke van der Vossen van het Voedingscentrum geen aanleiding om aardbeien acuut te laten staan. Wel zijn er nog veel onzekerheden, geeft ze aan.

Regelmatige controle

Petra Janssen, voedingsdeskundige Hero: ”Bij Hero zijn de hoogste kwaliteitsnormen van groot belang bij het selecteren van onze ingrediënten. De kwaliteit van de grondstoffen, dus ook van aardbeien, is nauwkeurig vastgelegd in onze leveringsovereenkomsten. Vanzelfsprekend worden deze grondstoffen ook regelmatig gecontroleerd op potentiële residuen van bestrijdingsmiddelen.”

”Alleen als de gemeten waarden onder de strenge wettelijke limieten liggen, worden de grondstoffen gebruikt in onze producten. Op dit moment maken wij ons dan ook geen zorgen over de aardbeien die wij geleverd krijgen.”

Ruime veiligheidsmarges 

Suzanne Rotteveel FNLI: ”Het is goed dat het Voedingscentrum nuance aanbrengt in de discussie, daarbij hebben ze nog een extra toelichting gegeven over het opteleffect van gewasbeschermingsmiddelen: ook al wordt de norm overschreden, het hoeft niet per se te leiden tot negatieve gezondheidseffecten, er zijn namelijk ruime veiligheidsmarges.”

Gering extra risico

Ook het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen (Ctbg) heeft duiding gegeven. Het Ctbg is van mening dat er voor de consument geen risico’s zijn aan het geconstateerde gebruik van gewasbeschermingsmiddelen op aardbeien. 

Volgens het Ctbg zou het theoretisch kunnen kloppen dat verschillende middelen werkzame stoffen bevatten met een vergelijkbaar werkingsmechanisme, die cumulatief gebruikt schadelijke effecten kunnen veroorzaken. Maar de ervaring leert echter dat het extra risico van gecombineerde blootstelling zeer gering is. Het cumulatieve effect zou dan ook voor het overgrote deel binnen de bestaande veiligheidsmarges vallen.

Maximale residulimiet 

Nicolette Quaedvlieg, woordvoerder Voedselveiligheid & Kwaliteit van het GroentenFruit Huis: ”Ik snap de reactie van het Voedingscentrum echt niet. De meetgegevens van de NVWA zijn allemaal ver onder de maximale residulimiet (MRL), een grenswaarde die het maximale toegelaten restgehalte van bestrijdingsmiddelen in of op voedingsmiddelen aangeeft.”

”Bij het vaststellen van deze norm wordt rekening gehouden met blootstelling en consumptie van liefhebbers, kwetsbare groepen en is er een extra veiligheidsgrond van een factor 100 genomen.”

Is het nodig?

Martin van den Berg, toxicoloog aan de Universiteit van Utrecht, is echter stellig over een mogelijk cocktaileffect: ”Ik denk dat we ons serieus moeten afvragen of we wel zoveel bestrijdingsmiddelen moeten inzetten. Je ziet een heleboel bestrijdingsmiddelen op aardbeien zitten. Sommige middelen, die hetzelfde werken, moet je bij elkaar optellen. Toxicologen weten dat al tientallen jaren. Maar de controlerende instanties maken daar geen gebruik van.”

Zeven tot acht schadelijke stoffen

Volgens de Voedsel- en Warenautoriteit wordt de populaire aardbei met gemiddeld zeven tot acht schadelijke stoffen bespoten. Maar de controleurs tellen de werking van de bestrijdingsmiddelen niet bij elkaar op. ”De NVWA doet dit geheel volgens de wet”, zegt Van den Berg. ”Ze kijken of één stof niet de overschrijding van de veilige norm geeft, als dat niet het geval is, is er volgens de NVWA niets aan de hand.”

Gevolgen voor biodiversiteit 

Toch vindt Van den Berg dat het tijd wordt om het gecombineerde effect van bestrijdingsmiddelen op groente en fruit te onderzoeken. ”Producenten moeten zich afvragen of het gebruik van veel bestrijdingsmiddelen daadwerkelijk nodig is. We zien nu massale sterfte van insecten. Al die bestrijdingsmiddelen hebben ook gevolgen voor de biodiversiteit.”

Reageer op dit artikel