Proefdieronderzoek: De neurologie achter een aversie hebben tegen bepaald voedsel

Slak

Een slechte ervaring met voedsel leidt meestal tot een aversie voor het specifieke voedsel. Neurowetenschappers van de Universiteit van Sussex gingen bij slakken na wat daarbij gebeurt in de hersenen. Ze vonden een verband tussen slechte ervaringen en een verandering in de hersenen.

Net als veel andere dieren houden slakken van suiker. Zodra zij suiker krijgen toegediend, beginnen ze er meestal direct van te eten. Tijdens het experiment kregen de slakken zachte klopjes op het hoofd als er suiker verscheen. Hierdoor associeerden de slakken de klopjes op het hoofd met suiker en weigerden zij de suiker te eten, zelfs als ze honger hadden. Een team van neuro-onderzoekers van Sussex, onder leiding van dr. Ildiko Kemenes, ontdekten een verandering in het brein van de geconditioneerde slakken. De gebruikelijke reactie van de slakken op suiker bleek omgekeerd nadat de conditioneringstraining had plaatsgevonden. De slakken hadden geen eetlust meer als suiker werd aangeboden.

Verandering in het slakkenbrein

‘Er is een neuron in het slakkenbrein dat normaal gesproken de eetlust onderdrukt’, legt dr. Ildko Kemenes uit. ‘Dit is belangrijk, omdat de eetlust anders altijd kan worden geactiveerd, zelfs bij de afwezigheid van voedsel. Door de eetlust te onderdrukken, eet de slak niet zomaar alles. Maar als er suiker of een andere voedselprikkel aanwezig is, wordt dit neuron geremd zodat de eetlust opgewekt wordt, en de slak kan zich voeden met bijvoorbeeld de suiker.’

Als de onderzoekers de geconditioneerde slakken een stuk komkommer presenteerden, aten zij wel de komkommer. De slakken associeerden de zachte klopjes op het hoofd alleen met de suiker.

Vergelijking met het mensenbrein

De onderzoekers leggen een voorzichtige link tussen de veranderingen in het brein bij de slakken en bij mensen. Volgens hen zou een soortgelijke omschakeling kunnen plaatsvinden waarbij bepaalde groepen neuronen hun activiteit omkeren in overeenstemming met de negatieve associatie van een bepaald voedingsmiddel. Het effect van het remmende neuron dat de eetlust van de slak onderdrukt, lijkt sterk op hoe het menselijk brein onder remmende controle staat. De activering van controle voorkomt dat mensen overeten.

Ook laten de onderzoekers in hun studie zien dat wanneer het neuron volledig verwijderd wordt uit getrainde slakken, ze weer suiker gingen eten. Dit suggereert dat het neuron nodig is voor de expressie van het aangeleerde gedrag en voor het veranderen van de reactie op suiker. De onderzoekers kunnen echter niet uitsluiten, dat er bij een aversie meerdere processen betrokken zijn in de hersenen.

Lees ook
NAV-lid Jessica Kiefte-de Jong: ‘Ik wil voeding en leefstijl vanuit verschillende disciplines bestuderen’

NAV-lid Jessica Kiefte-de Jong: ‘Ik wil voeding en leefstijl vanuit verschillende disciplines bestuderen’

Wie is Jessica Kiefte-de Jong? Geboren: 19 juni 1983Woont: in Den HaagFunctie: hoogleraar Population Health Hoe bent u in de voedingswereld terechtgekomen? Mijn moeder deed vrijwilligerswerk in een verpleeghuis en als kind mocht ik regelmatig mee. De zorg vond ik al snel interessant maar ik moest niet veel hebben van allerlei medische handelingen....

Presentatie en aanbod werkt door

Presentatie en aanbod werkt door

Als een straat brandschoon is, gooien mensen minder snel afval op straat, omdat afval laten slingeren blijkbaar niet normaal is in die omgeving. Zo kan de fysieke inrichting van onze voedselomgeving, zoals veel vegetarische producten in de supermarkt, ook mensen laten denken dat een bepaalde keuze of gedrag de sociale norm is. Dat blijkt uit het promotieonderzoek...

Leestip: The omnivore's dilemma door Michael Pollan

Leestip: The omnivore's dilemma door Michael Pollan

Tijdens de zomerperiode deelt de redactie van Voeding Nu elke vrijdag een kijk-, luister- of leestip. Vandaag tippen we het boek The omnivore’s dilemma van Michael Pollan.